ნაპოლეონი: 51 კითხვა და ამდენივე პასუხი

ნაპოლეონი მსოფლიო ისტორიის განსაკუთრებულად გამორჩეული ისტორიული პერსონაა. კორსიკელი აზნაური, რომელიც ჯერ საფრანგეთის რევოლუციის გენერალი, შემდეგ კონსული, ბოლოს კი იმპერატორი გახდა; დიდი მხედართმთავარი, რომელიც წლების განმავლობაში ებრძოდა ევროპის ქვეყნების კოალიციებს; სამოქალაქო კოდექსის შემოქმედი და საფრანგეთის პირველი იმპერიის დამაარსებელი. მან ისეთი გადამწყვეტი როლი ითამაშა  XIX საუკუნის პირველ მეოთხედში რომ ამ პერიოდს ნაპოლეონის ეპოქის სახელით მოიხსენიებენ. ნაპოლეონის  როგორც ისტორიული ფიგურის პოპულარობა გამოწვეულია როგორც მისი გამორჩეული პირადი ნიჭითა და კოლორიტული ცხოვრებით, ისე ზოგადად ამ გარდამტეხი ისტორიული ეპოქით რომელმაც დიდი როლი ითამაშა თანამედროვე მსოფლიოს ჩამოყალიბებაში. დღემდე გრძელდება დავა ნაპოლეონის მემკვიდირეობაზე: იყო იგი რევოლუციის გადამრჩენელი თუ გამანადგურებელი; სისხლიანი დამპყრობელი და ტირანი თუ ეფექტური ადმინისტრატორი და რეფორმატორი? 2021 წელს შესრულდება ორასი წელი რაც ნაპოლეონი, 51 წლის ასაკში, გარდაიცვალა წმინდა ელენეს კუნძულზე. ამ წიგნში მკითხველი გაეცნობა ნაპოლეონის ცხოვრებასა და მოღვაწეობაზე დასმულ 51 საინტერესო კითხვა-პასუხს.

წიგნი გამოსცა გამომცემლობა „არტანუჯმა"(2020). არის სქელყდიანი და გამოცემულია მაღალი პოლიგრაფიული ხარისხით. თან ერთვის მრავალი საინტერესო ილუსტრაცია.

წიგნის შეძენა შესაძლებელია გამომცემლობა „არტანუჯის" მაღაზია „შაქრო ბაბუაში" (ჯერჯერობით, მხოლოდ online, სანამ გაიხსნება წიგნის მაღაზიები). მალე შევა წიგნის მაღაზიათა სხვა ქსელებშიც. 

გვიანანტიკური საქართველოს სამხედრო ისტორია, წიგნი II

ლაზიკის ომი (541-562 წწ.) გვიანანტიკურ ხანაში ირან-ბიზანტიის სამხედრო-პოლიტიკური ურთიერთობის ერთ-ერთი საკვანძო მონაკვეთი იყო. ბიზანტიის იმპერატორი იუსტინიანე I და ირანის შაჰი ხოსრო I ანუშირვანი -  VI საუკუნეში მოღვაწე გამოჩენილი მმართველები, ახლო აღმოსავლეთსა და კავკასიაში გაბატონებისთვის იბრძოდნენ. სამხედრო დაპირისპირების არეალი თანამედროვე დასავლეთ და ისტორიულ სამხრეთ საქართველოს მოიცავდა. ომში აქტიურად იყო ჩართული თვითონ ლაზიკის სამეფო, რომლის მეფე გუბაზ II სახელმწიფო ინტერესებიდან გამომდინარე იცვლიდა პოლიტიკურ ორიენტაციას და ხან ერთ, ხანაც მეორე მებრძოლ მხარეს ემხრობოდა. ლაზიკის ომის შესახებ არსებული ისტორიული წყაროები მდიდარ ინფორმაციას შეიცავს ეპოქის პოლიტიკური თუ სოციალური ისტორიის შესასწავლად, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი კი სამხედრო ისტორიისთვისაა. წიგნში შესწავლილია ლაზიკის ომის ლანდშაფტი, სივრცე და რესურსები; ომის მონაწილე მხარეების არმიების ორგანიზება, აღჭურვილობა, მასშტაბები, სტრატეგია და ტაქტიკა, განსაკუთრებით კი - სამხედრო ლოჯისტიკა. ასევე წარმოდგენილია პროსოპოგრაფიული კვლევა ლაზიკის ომში მონაწილე ბიზანტიელი მხედართმთავრების შესახებ და ომის ორი საკვანძო ბრძოლის – პეტრას ალყისა და ცხენისწყალთან მომხდარი საველე ბრძოლის ვრცელი განხილვა. 

II ტომთან ერთად გამოიცა გვიანანტიკური საქართველოს სამხედრო ისტორიის I წიგნის განახლებული ვერსიაც. 

ნიკა ხოფერია - „ქართული საბრძოლო ხელოვნების ისტორია: ომების ისტორია"

ანტიკური ხანიდან ისტორიის ახალ პერიოდამდე, საქართველოს ტერიტორიაზე, მრავალი ომი, ბრძოლა, შეტაკება, დიდი თუ მცირე სამხედრო კამპანი გაიმართა. დიაოხისა და კოლხას, იბერიის, ერთიანი საქართველოს სამეფოს თუ სხვადასხვა პერიოდში დაშლილი ქართული სამეფო-სამთავროების ცხოვრებაში, მუდმივი საჭიროების გამო, სამხედრო საქმეს - მაღალი ხარისხის აბჯარ-საჭურვლის დამზადებას, სამხედრო ვალდებულების მქონე მამაკაცთა მომზადებას საბრძოლველად, მოქირავნე მეომრების შეკრებას, სამხედრო ტაქტიკის შემუშავებას სხვადასხვა გარემოებების შესაბამისად, ციხესიმაგრეების აგებასა და დაცვას - უმნიშვნელოვანესი ადგილი ეჭირა. სამხედრო საქმე პერიოდულად ვითარდებოდა, იცვლებოდა და დროის სტანდარტებს ერგებოდა. ქართველი მეომრები ცდილობდნენ იმ გამოწვევებისთვის ეპასუხათ რაც მათ წინაშე დგებოდა. სხვადასხვა დიდ იმპერიასთან, მომთაბარე თუ მკვიდრ ცივილიზაციებთან ბრძოლის შედეგად, საქართველოს მრავალფეროვანი სამხედრო ისტორია აქვს. 

ამ წიგნში, ისტორიულ წყაროებზე, არქეოლოგიურ მასალებსა და სათანადო სამეცნიერო ლიტერატურაზე დაყრდნობით, განხილულია ქართული სამხედრო ხელოვნების ისტორია ანტიკური ხანიდან XVIII საუკუნის ბოლომდე. თითოეული ეპოქის სამხედრო საქმის, შეიარაღების, ტაქტიკის განხილვის შემდეგ, მოცემულია ამა თუ იმ პერიოდის მნიშვნელოვანი ბრძოლები, რომელიც წარმოდგენას გვიქმნის ამ დროის სამხედრო საქმეზე და განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს საქართველოს სამხედრო ისტორიაში.

წიგნი გამოცემულია მაღალი პოლიგრაფიული ხარისხით, არის სქელყდიანი, დაბეჭდილია ცარცის ქაღალდზე და თან ერთვის ფერადი რუკები და ილუსტრაციები. 

„ქართული საბრძოლო ხელოვნების ისტორია" არის ორტომეულის ნაწილი. მეორე ტომია „ქართველი მეფეები" (ავტორები ნიკოლოზ შონია, ლევან ტავლალაშვილი). ჯერჯერობით ცალკე ერთი ტომის შეძენა შესაძლებელი არ არის. ორივე წიგნის შეძენა შეგიძლიათ შემდეგ ინტერნეტ-მისამართზე: odisea.ge  სავარაუდოდ, უახლოეს პერიოდში გამოჩნდება წიგნის მაღაზიებშიც. 

117 ამბავი: ძველი რომი

117 ამბავი: ძველი რომი. შეადგინეს ნ. ხოფერიამ და ლ. ტავლალაშვილმა. თბილისი: არტანუჯი, 2019.

ძველი რომი საუკუნეების განმავლობაში იზრდებოდა მცირე იტალიური ქალაქ-სახელმწიფოდან ძლიერ რესპუბლიკამდე, შემდეგ კი, უზარმაზარ ტერიტორიაზე გაშლილ იმპერიამდე. ასწლეულების განმავლობაში ბრიტანეთის კუნძულებიდან ტიგროსისა და ევფრატის სანაპიროებამდე მცხოვრები ადამიანები ერთი სახელმწიფოს მოქალაქეები იყვნენ.

იმპერიის სტაბილურობას მოწესრიგებული ადმინისტრაცია, სამართალი, სამხედრო სისტემა განაპირობებდა. რომაელი მხედართმთავრები, სენატორები, მსახიობები, ექიმები თუ გლადიატორები რომაელ ავტორთა თხზულებებიდან გვესაუბრებიან. ფრესკები და რელიეფები, მთელს ევროპასა და ახლო აღმოსავლეთში მიმობნეული აკვედუკები, ამფითეატრები, სამხედრო ბანაკთა ნაშთები, ძველი რომის დიდ წარსულზე მოგვითხრობენ.

იმპერატორ ტრაიანეს მმართველობის დასასრულს, 117 წელს, რომის იმპერიამ თავის მაქსიმალურ სიდიდეს მიაღწია. რომის ისტორიას სწორედ ამდენ თავშესაქცევ ამბად წარმოგიდგენთ.

ნაბეჭდი წიგნის შეძენა შესაძლებელია „არტანუჯის" წიგნის მაღაზია „შაქრო ბაბუაში" (ჭავჭავაძის გამზ. 17ბ), „ბიბლუსის" ქსელში და სხვა წიგნის მაღაზიებში.  

სამხედრო ისტორიის ბლოგი: გამოცემების კატალოგი

სამხედრო ისტორიული წიგნებისა და თარგმანების კატალოგი (რომელზეც სამხედრო ისტორიის ბლოგის ავტორსა და თანაავტორებს აქვთ ნამუშევარი), რომელშიც პერიოდულად ახალ გამოცემებზე დაემატება ინფორმაცია. ასევე, მითითებულია გადმოსაწერი ბმულები ან ინფორმაცია თუ სად შეიძლება შეძენა ნაბეჭდი ან ელექტრონული ფორმით. 

სამხრეთი ჩრდილოეთის წინააღმდეგ (რეცენზია მიხეილ ბარნოვის წიგნზე „რობერტ ედვარდ ლი: დამარცხებული არმიის გამარჯვებული გენერალი")

ამერიკის ისტორიისა და კულტურის შესწავლას საქართველოში არც ისე ხანგრძლივი ისტორია აქვს, თუმცა საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდგომ პერიოდში, დამოუკიდებელ საქართველოში, ამ მხრივ მდგომარეობა შედარებით გაუმჯობესდა. ინფორმაციული ვაკუუმიდან გამოსვლის შემდეგ, ეს სფერო ყოველწლიურად კიდევ უფრო ვითარდება და მეტ ადამიანს იზიდავს, რასაც ხელს უწყობს ამერიკის კულტურის, მუსიკის, კინემატოგრაფიის პოპულარობა; პოლიტიკური კავშირები და ა.შ. ამ მხრივ, ყველაზე დიდი გავლენა, ბუნებრივია, ამერიკის შეერთებულ შტატებს აქვს. აშშ-ს ისტორია, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან სამოქალაქო ომამდე, კონტინენტის დასავლეთის ათვისებიდან და დიდი დეპრესიის პერიოდამდე, I და II მსოფლიო ომებიდან ცივი ომის დასრულებამდე, ფართო ისტორიის საგნად ყალიბდება. ერთ-ერთი ბოლო, მნიშვნელოვანი ნაშრომი, რომელიც უკანასკნელ წლებში გამოიცა, არის ქართველი ამერიკანისტის მიხეილ ბარნოვის „რობერტ ედვარდ ლი - დამარცხებული არმიის გამარჯვებული გენერალი"(თბილისი, 2016, 178 გვ.).

ჯონ ჰალდონი - „ომი და ქრისტიანული რომის იმპერია: პრობლემა"

ამ პოსტში გთავაზობთ თარგმნილ ტექსტს ცნობილი ბიზანტისტის, ჯონ ჰალდონის წიგნიდან - Warfare, State And Society In The Byzantine World 560-1204 (London: UCL press, 1999), გვ. 13-21. ფრაგმენტი ეხება გვიანრომაულ, ქრისტიანულ იმპერიაში ომისადმი დამოკიდებულებისა და წმინდა ომის იდეის კვლევას. 

პო­ლი­ბი­ო­სის სამ­ყა­რო: რომის აღზევება

ან­ტი­კუ­რი სამ­ყა­როს ის­ტო­რი­ა­ში გან­სა­კუთ­რე­ბუ­ლი ად­გი­ლი უჭი­რავს ომე­ბის ის­ტო­რი­ას. ბერ­ძენ-სპარ­სელ­თა ომის (ძვ.წ. 499-449 წწ.) დრო­ი­დან, ახ­ლო აღ­მო­სავ­ლე­თი და ევ­რო­პა მჭიდ­როდ და­უ­კავ­შირ­და ერ­თმა­ნეთს და ერ­თი მთლი­ა­ნო­ბის ორ პო­ლუ­სად იქ­ცა, რომ­ლის გა­ერ­თი­ა­ნე­ბა ანუ ძვე­ლი სამ­ყა­როს დაპ­ყრო­ბა, ალექ­სან­დრე მა­კე­დო­ნელ­მა შეძ­ლო. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ მი­სი იმ­პე­რია და­ი­შა­ლა, ელი­ნის­ტუ­რი, ბერ­ძნულ-მა­კე­დო­ნუ­რი კულ­ტუ­რა ფარ­თოდ გავ­რცელ­და მთელს აზი­ა­ში და დი­დი ცვლი­ლე­ბე­ბი მო­უ­ტა­ნა იქ მო­სახ­ლე ხალ­ხებს.

შუა საუკუნეები - 111 ამბავი

შუა საუკუნეები ისტორიის ხანგრძლივი და უაღრესად მნიშვნელოვანი ეპოქაა, რომელიც, დაახლოებით, V-XV საუკუნეებს შორის არის მოქცეული. ის უამრავ გამორჩეულ მოვლენას, სიახლეს მოიცავს: ერთიანი რომაული სამყაროს დარღვევა, ქრისტიანობისა და ისლამის გავრცელება, ევროპასა და ახლო აღმოსავლეთში ახალი სამეფო-სამთავროების გაჩენა, ფეოდალური წყობილების დამკვიდრება, ჭიდილი რომის მემკვიდრეობისთვის იმპერიებს შორის, რომის პაპებისა და გერმანელი იმპერატორების დაპირისპირება ევროპაზე ჰეგემონობისთვის, მონასტრული ცხოვრების აღორძინება, ჯვაროსნული ომები, რელიგიური და სამხედრო ორდენების დაარსება, თურქ-სელჩუკთა, მონღოლთა ლაშქრობები, შავი ჭირის გავრცელება ევროპაში, რენესანსის დასაწყისი. ვინ მოთვლის, რამდენი საინტერესო ამბის აღმოჩენა შეიძლება მოვლენათა ამ გრძელ ჯაჭვში, რომელიც ხიდივით აერთებს ანტიკურობასა და მოდერნულობას; მათგან 111 ამბავს კი, ამ წიგნში წარმოგიდგენთ. 

წიგნი გამომცემლობა „არტანუჯის" „თან საკითხავის" სერიით გამოიცა. ხელმისაწვდომია  „არტანუჯის" გამომცემლობის მაღაზია „შაქრო ბაბუაში" (ჭავჭავაძის 17ბ) და თბილისის სხვა წიგნის მაღაზიებში. 

სექსტუს იულიუს ფრონტინუსი „სტრატაგემები"

I საუკუნის რომაელი ავტორის, სექსტუს იულიუს ფრონტინუსის „სტრატაგემები", პროგრამა „ლოგოსის" ფარგლებში გამოქვეყნდა. ეს ამ თხზულების პირველი ქართულენოვანი თარგმანია და ასევე, ანტიკურ სამხედრო ტრაქტატთაგან პირველია, რომელიც ქართულად გამოიცემა. 

„სტრატაგემები" მნიშვნელოვანი წყაროა ანტიკური ევროპისა და ახლო აღმოსავლეთის ისტორიის შესასწავლად. მასში თავმოყრილია ცნობები ძველი მსოფლიოს გამოჩენილი სამხედრო მოღვაწეების, ალექსანდრე მაკედონელის, ჰანიბალის, სციპიონის, კეისრის, პომპეუსის და სხვა ცნობილი სარდლების მოღვაწეობაზე, მათ ლაშქრობებზე, ტაქტიკა-სტრატეგიაზე, საველე, საალყო, საზღვაო ბრძოლებზე და წარმოადგენს ერთგვარ ანტიკურ სამხედრო სახელმძღვანელოს, კრებულს, რომლის მიხედვითაც სარდალმა უნდა იხელმძღვანელოს. ქართულენოვან გამოცემას დართული აქვს ვრცელი სამეცნიერო შესავალი და კომენტარები. 

წიგნის გამოცემაში დახმარებისთვის, მადლობა პროფესორ რისმაგ გორდეზიანს, გიორგი უგულავას და გიორგი ხარშილაძეს. 

გამოცემა არაკომერციულია და ტირაჟი არ არის დიდი. დაინტერესებულ პირებს, შეძენა შეგეძლებათ თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის VIII კორპუსის წიგნების მაღაზიაში. 

ქართულენოვანი წიგნები სამხედრო ისტორიაზე (რჩევები)

სხვადასხვა ეპოქის სამხედრო საქმე ერთ-ერთი პოპულარული საკვლევი თემაა ისტორიულ მეცნიერებაში. სამხედრო ისტორია კარგადაა შესწავლილი დასავლეთ ევროპასა და აშშ-ში. დიდი ყურადღება ექცევა რუსეთშიც, სადაც არსებობს უზარმაზარი რუსულენოვანი სამხედრო ლიტერატურა. ამ მხრივ, არც ისე კარგადაა საქმე საქართველოში, თუმცა, გამონაკლისებიც მოიძებნება. ამ პოსტში გირჩევთ ათ წიგნს, რომელიც, ჩემი აზრით, სამხედრო ისტორიის ქართველი მკვლევარის თუ მოყვარულის ბიბლიოთეკაში უნდა იყოს.

ნაპოლეონის მარშლები

დავუ, მასენა, ლანი, ბერტიე, ნეი... ეს სახელები ნაპოლეონის ეპოქის სიმბოლოებად იქცნენ. იმპერიის პერიოდში ნაპოლეონმა სულ 26 მარშალი დანიშნა. მათ ცხოვრება ქაოტურ, ომითა და სისხლისღვრით აღსავსე წლებში გაატარეს. ყველამ დიდების მწვერვალს მიაღწია. ზოგიერთ ადრევე დაიღუპა, ზოგმა კი დიდხანს იცოცხლა და მონაწილეობა მიიღო საფრანგეთში შემდგომში მომხდარ მასშტაბურ მოვლენებში.

ამ გამოცემით, ქართველ მკითხველს პირველად ეძლევა საშუალება გაეცნოს მარშლების საინტერესო და დრამატული მომენტებით აღსავსე ცხოვრებასა და მოღვაწეობას.

-----

წიგნი აშშ-ში გამოიცა. წიგნის შეძენა (გამოწერა) შესაძლებელია შემდგომ მისამართებზე: 

http://www.lulu.com/shop/alexander-mikaberidze/napoleons-marshals/paperback/product-22988365.html

https://www.amazon.com/dp/1365571254/ref=sr_1_20?ie=UTF8&qid=1482518226&sr=8-20&keywords=napoleon%27s+marshals

რიჩარდ გაბრიელი - „ შეგვიძლია ვენდოთ ანტიკურ ტექსტებს?"

ანტიკური ან თუნდაც შუა საუკუნოვანი ან ახალი წერილობითი ისტორიული წყაროები უმნიშვნელოვანესი მასალაა ისტორიის შესასწავლად. მაგრამ ყოველ ასეთ ტექსტს, ცნობას, სჭირდება ღრმა ანალიზი, ლოგიკური გააზრება, ეპოქის მიხედვით განსაზღვრა, მნიშვნელოვანი თუ უმნიშვნელო დეტალების მონიშვნა, ავთენტურობის დადგენა და ა.შ. სულ რომ ახალი ისტორიის პერიოდიდან ავიღოთ - XVIII საუკუნეშიც კი უამრავი ლეგენდაა შეთხზული რომელიც სინამდვილეს არ შეესაბამება, მაგრამ კრიტიკული გააზრების გარეშე, ხშირად დამკვიდრებულა ოფიციალურ ისტორიოგრაფიაში, თუნდაც ახლახანს გაჩენილი მითი თითქოს ერეკლე მეფეს განათლება ინგლისში, ვულვიჩის სამხედრო აკადემიაში მიეღოს ანდაც გერმანიაში, ფრიდრიხ დიდის არმიაში ემსახუროს. ხშირად ასეთი მითების ტყვეობაში თვითონ ისტორიკოსებიც ექცევიან. მსგავსი შეცდომების თავიდან ასარიდებლად, ჩვენ უნდა ვიცნობდეთ მეთოდიკას, შეგვეძლოს გამასხვავებელი ნიშნების პოვნა, დროში ორიენტირება და პრობლემის კრიტიკულად გააზრება. 

ამავე პრობლემას ეხება ცნობილი სამხედრო ისტორიკოსის, მრავალი წიგნის (Philip II of Macedonia: Greater than Alexander; Scipio Africanus: Rome's Greatest General; Hannibal: The Military Biography of Rome's Greatest Enemy და სხვ.) ავტორის, რიჩარდ გაბრიელის ძალიან საინტერესო და საყურადღებო სტატია „შეგვიძლია ვენდოთ ანტიკურ ტექსტებს"?  („Can We Trust The Ancient Texts?", Military History;Mar/Apr2008, Vol. 25 Issue 1) რომელიც 2008 წელს გამოქვეყნდა. სტატია ინგლისურიდან ვთარგმნე, რადგან ვთვლი, ეს პრობლემა ძალიან მნიშვნელოვანია ქართულ ისტორიოგრაფიაში და იმედი მაქვს ისტორიის მკვლევარებს ან უბრალოდ დაინტერესებულ ადამიანებს დაეხმარება ისტორიული წყაროების დახარისხებასა და შესწავლის მეთოდების გაცნობაში, განსაკუთრებით კი მათ, ვინც ანტიკურ ხანას სამხედრო თვალსაზრისით შეისწავლის. 

15 წიგნი რომელიც უნდა წაიკითხო შუა საუკუნეების ევროპაზე (ქართულ ენაზე)

 „ამბავი სანახევროდაა მოყოლილი, როდესაც მას მხოლოდ ერთი ადამიანი ყვება"

საგა გრეტირ ძლიერზე, XIV ს.

შუა საუკუნეები ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე ხანგრძლივი და საინტერესო ეპოქაა, რომლის კონკრეტული მახასიათებლების, ზუსტი ქრონოლოგიური ჩარჩოების განსაზღვრა ძნელია, მაგრამ გარკვეული წარმოდგენა არსებობს, როგორც აკადემიურ წრეებში, ისე ფართო საზოგადოებაში. შუა საუკუნეები ასოცირდება რაინდებთან, საეკლესიო ორდენებთან, გოთიკურ ტაძრებთან, ციხესიმაგრეებთან, პერგამენტზე დაწერილ, ძველ წიგნებთან და მინიატურებთან, ინკვიზიციასთან, ალქიმიკოსებთან... ეს ყველაფერი პოპულარულია და დიდ ინტერესს იწვევს, რაც კარგად ჩანს პოპულარულ კულტურაში - მხატვრულ ლიტერატურაში, კინემატოგრაფიაში, მხატვრობაში და ა.შ. სულ მარტივი მაგალითი რომ ავიღოთ, ყველასთვის ცნობილი, პოპულარული წიგნების სერია „ცეცხლისა და ყინულის სიმღერა" (The Song of Ice and Fire) და მის მიხედვით გადაღებული სერიალი Game of Thrones, ან თუნდაც, ჯ.რ.რ. ტოლკინის ტრილოგია „ბეჭდების მბრძანებელი"(The Lord of the Rings) და ამავე სახელით გადაღებული ფილმები, მთლიანად დაფუძნებულია ევროპის შუა საუკუნოვან ცივილიზაციაზე, კულტურაზე.

კეისარი - კომენტარები გალიის ომის შესახებ

გაიუს იულიუს კეისრის ცნობილი თხზულების („კომენტარები გალიის ომის შესახებ" - Comentarii de Bello Gallico) პირველი ორი წიგნის სამეცნიერო თარგმანი (ლათინური ენიდან) მზადაა. 

კეისრის „კომენტარები გალიის ომის შესახებ" მოიცავს როგორც გალიის დაპყრობას ძვ.წ. 58-50 წლებში, ასევე კამპანიას ბრიტანეთსა და გერმანიაში და მნიშვნელოვან ცნობებს გვაწვდის იმ დროისათვის რომაული სამყაროსათვის ნაკლებად ნაცნობი ამ ორი მხარის შესახებ. პირველ ორ წიგნში, რომელიც ჩვენ გამოცემაშია შესული, განხილულია სამი მასშტაბური მოვლენა - ჰელვეტების გადასახლება და რომთან დაპირისპირება, ბრძოლა სვებების მეფე არიოვისტუსთან და ომი ბელგებთან. მიუხედავად იმისა, რომ ადრიან გოლსვორთი, კეისრის ბიოგრაფიისა და რომის ისტორიის ცნობილი მკვლევარი აღნიშნავს, რომ კეისრის თხზულება წარმოადგენს ელეგანტურად მარტივ და გრამატიკულად გამართულ პროზას, მისი თარგმანი საკმაოდ დიდ ძალისხმევას მოითხოვს, რასაც, ვფიქრობ მთარგმნელმა (თედი ყარალაშვილი) კარგად გაართვა თავი. წიგნს თან ახლავს შესავალი (ავტორი ნიკა ხოფერია), სადაც მიმოხილულია ისტორიოგრაფია, ნაშრომის მნიშვნელობა და თარგმანის თავისებურებები. ტექსტი შევსებულია სამეცნიერო კომენტარებით. დაკაბადონებასა და გამოსაცემად მომზადებაში დახმარებისათვის მადლობას ვუხდით გივი ბერძენიშვილს. 

ერთიანობაში, კეისრის „კომენტარები გალიის ომის შესახებ" და ასევე მისივე „სამოქალაქო ომის კომენტარები" ძალიან ვრცელია, ბევრ მუშაობას მოითხოვს. იგეგმება დანარჩენი წიგნების მომზადებაც კლასიკური ფილოლოგიის სტუდენტებთან და მეცნიერ-თანამშრომლებთან ერთად და იმედი მაქვს, ახლო მომავალში, ქართულ ენაზე სრულად ვიხილავთ ანტიკური ხანის ლიტერატურის ამ ერთ-ერთ ყველაზე შესანიშნავ თხზულებას.

ტექნიკური დეტალების შესახებ გეტყვით, რომ წიგნი წარმოადგენს სამეცნიერო გამოცემას, არის მცირეტირაჟიანი  (მაღაზიებში არ გაიყიდება ნაბეჭდი ვერსია), ამიტომ შეძენა შეგეძლებათ ელექტრონულ ფორმატში და მის წაკითხვას შეძლებთ კომპიუტერით, პლანშეტით, კინდლით თუ ნებისმიერი სმარტფონით.

pdf ვერსია

mobi ვერსია

როუზმერი სატკლიფის „ვერცხლის ტოტი"

როუზმერი სატკლიფის „ვერცხლის ტოტი" მეორე წიგნია „მეცხრე ლეგიონის არწივის" შესახებ წიგნების სერიიდან. მოქმედება III საუკუნის ბრიტანეთში ხდება, მარკუს ფლავიუს აკვილას ადრიანეს კედელს მიღმა მოგზაურობასა და დაკარგული IX ლეგიონის არწივის კალედონიელებისათვის მოპარვისა და კალევა ატრებატუმში წამოღებიდან 150 წელზე მეტი ხნის შემდეგ.

როუზმერი სატკლიფის „მეცხრე ლეგიონის არწივი"

დიდი ხანია მინდოდა ამ წიგნის წაკითხვა და ბოლო-ბოლო მივადექი ბერნარდ კორნუელის, კონ იგულდენის, საიმონ სკეროუსა და ისტორიული ჟანრის სხვა ავტორთა წაკითხვის შემდეგ. ძალიან საინტერესო და კარგი საკითხავია. ბევრად უკეთესია ვიდრე ამ წიგნის მიხედვით 2010 წელს გადაღებული ფილმი ცენტურიონი (Centurion) და მისი სიქველი „The Eagle". რომაული პერიოდის ბრიტანეთი სწორედ ასეთი ავტორების შემოქმედებით იქცა განსაკუთრებულად საინტერესო, მისტიკურ, საიდუმლოებებით მოცულ ადგილად, რომელზეც ამის შემდეგ მრავალი სამეცნიერო თუ მხატვრული ნაწარმოები დაიწერა და ფილმები შეიქმნა. 

ნიკა ხოფერია - გვიანანტიკური საქართველოს სამხედრო ისტორია, წიგნი I

გვიანანტიკური ეპოქა (III-VI სს.), რომელსაც ეს წიგნი ეხება, ევროპის ფორმირების, ბნელი ხანის, ხალხთა დიდი გადასახლებისა და ბარბაროსთა შემოსევების სახელითაც არის ცნობილი. დასავლეთ რომის იმპერია დაეცა და მის ტერიტორიაზე გამოჩნდნენ სკანდინავიელი, ბალტიელი და შორეული აღმოსავლეთის სტეპების ხალხები. აღმოსავლეთ რომის იმპერია, ბიზანტია კვლავ პირველობდა ევროპულ სივრცეში, აღმოსავლეთში კი მას სასანური ირანი უწევდა მეტოქეობას. მათი დაპირისპირების ერთ-ერთი საკვანძო, გარდამტეხი წერტილი კავკასია იყო. ამ ორი მძლავრი იმპერიის ინტერესებში მოექცა იბერიისა და ლაზიკის სამეფოები, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში იბრძოდნენ თავისუფლებისთვის. ამ პერიოდის გამორჩეული მოღვაწე იყო იბერიის მეფე ვახტანგ გორგასალი, რომლის ხანგრძლივი მეფობის ხანა განსაკუთრებით საინტერესოა სამხედრო ისტორიის თვალსაზრისით. ნაშრომში ქართული და უცხოური ისტორიული წყაროებისა და არქეოლოგიური მასალის მიხედვით, ვრცლად არის მიმოხილული გვიანანტიკური სამხედრო საქმის თავისებურებები ქართულ სამეფოებსა და მათ მეზობელ ქვეყნებში, ასევე ანტიკური ხანის კავკასიის ისტორიის ზოგიერთი დეტალი. 

იმედი მაქვს ზოგიერთ შემთხვევაში მოვლენათა განსხვავებული ინტერპრეტაცია და განსხვავებული მოსაზრებები საინტერესო დისკუსიებს წარმოშობს და გარკვეულ წვლილს შეიტანს გვიანანტიკური საქართველოს ისტორიის ახლებური გააზრებისა და ამ ეპოქის თავისებურებების მაქსიმალურად წარმოჩინებისათვის.

წიგნი გაყიდვაშია წიგნის მაღაზიებში.

Haldon. Warfare, State and Society in Byzantine World

ჯონ ჰალდონის წიგნი ბიზანტიურ სამხედრო საქმეზე ერთ-ერთი საუკეთესოა და ყველა ბიზანტისტისთვის და შუა საუკუნეების სამხედრო ისტორიით დაინტერესებული ადამიანისთვის საჭიროა.

Эссад Джелал. Константинополь от Византии до Стамбула

ჯელალ ესადის წიგნში აღწერილია კონსტანტინოპოლის ისტორია ბერძნული კოლონია ბიზანტიონიდან - თურქულ სტამბულამდე.